Active passive | etken edilgen cümleler

 

İngilizce'deki “Active-passive” cümlelere Türkçe’de “etken ve edilgen” cümleler denir.

Ali camı kırdı. (Etken cümle.) 
Cam Ali tarafından kırıldı. (Edilgen cümle.)

İngilizce'de “Active-Passive” konusunu öğrenmek için şu terimleri bilmek gerekir.

Subject (Özne): 
Cümlede işi yapan isimdir. Bazen isim yerine geçmiş olan zamir de olabilir. 
Örneğin, Ahmet yerine “he”, Ayşe yerine “she” gibi.

Direct object (Nesne): 
Bir cümlede kimi, neyi sorusuna cevap veren kelimedir. Genellikle isim olur. Bazen isim yerine geçen zamir veya isim gibi kullanılan “gerund” da olabilir. Writing (yazma), sleeping (uyuma), understanding (anlama) gibi.

Zamirlerin nominative hali:

I

Ben

You

Sen

He

O

She

O

It

O

We

Biz

You

Siz

They

Onlar

Zamirlerin özne gibi kullanılan halidir. Cümle içinde bir iş yapar haldedirler.

Zamirlerin objective hali:

Me

Beni

You

Seni

Him

Onu

Her

Onu

It

Onu

Us

Bizi

You

Sizi

Them

Onları

To be fiilinin zaman değişmeleri:

to be

Infinitive (Mastar)

am / are / is

Simple Present Tense (Geniş zaman)

am being
are being
is being

Present Continuous Tense (Şimdiki zaman)

was / were

Simple Past Tense (Geçmiş zaman)

was being 
were being

Past Continous Tense (Geçmişte devamlılık)

shall be
will be

Future Tense (Gelecek zaman)

have been
has been

The Present Perfect Tense (Sonsuz geçmişten şimdiye kadar olan zaman)

had been

Past Perfect Tense (Geçmişte belirli bir zamandan önceki zaman)

“active” bir cümleyi yazıp cümledeki her kelimeyi teker teker tanıyınız.

I eat an apple everyday. 
Ben hergün bir elma yerim.

Özne: l

Fiil: write (geniş zaman)

Nesne: an apple

Sıra ile beş kuralı uygulamanız gereklidir.

1- Active cümledeki nesne pasive cümleye özne gibi yazılır. 

2- Active cümledeki fiilin zamanı ne ise “to be” fiilinin aynı zamanı yazılır. 

3- Active cümledeki fiilin zamanı ne olursa olsun passive’de fiilin 3. şekli yazılır. 

4- Active cümledeki özne “nominative”likten “objective”liğe çevrilir ve “by” edatı ile birlikte yazılır. 

I

by me

You

by you

He

by him

She

by her

It

by it

We

by us

You

by you

They

by them

5- Cümlenin sonunda bulunan zaman zarfı aynen alınır.

Active-passive ile örnekler :

Örnek ilk önce geniş zaman olsun.

I eat an apple every day.
Ben hergün bir elma yerim.

1- Bu cümledeki nesne olan an apple” kelimesi passive cümlenin başına yazılır.

apple______________________

2-Active cümledeki zamana uygun “to be” fiil alınır. Burada fiilimiz geniş zaman olduğu için “am, are, is”den an applea uygun olanı is’dir.

An apple is______________________

 

3- Active cümlede fiil “eat”dır. Bunun 3. şekli alınır.

An apple is eaten______________________

4- Active cümledeki özne “l” olduğundan “by me” olarak alınır.

An apple is eaten by me ______________________

5- Cümlenin sonundaki zaman zarfı aynen alınır.

An apple is eaten by me everyday.
Benim tarafımdan hergün bir elma yenir.

They paint their houses every year. 
Onlar evlerini her yıl boyarlar.

1- “Active” cümledeki nesne “their houses”dır. Bu “passive” cümleye özne gibi yazılır.

Their houses ______________________

2-Active cümledeki zaman “The Simple Present Tense” olduğu için “to be” fiilinin “The Simple Present Tense”i olan “am, are, is”den “their houses”a uygun olan “are”dır.

Their houses are______________________

3- Active cümledeki fiilin 3. şeki alınır.

Their houses are painted ______________________

4- Active cümledeki öznenin “objective” şekli “by” edatı ile birlikte alınır.

Their houses are painted by them ______________________

5-Active cümlenin sonundaki zaman zarfı aynen alınır.

Their houses are painted by them every year. 
Onların evleri onlar tarafından her yıl boyanır.

“The Present Continuous Tense” cümlenin passive cümleye dönüşümü:

I am eating an apple.
Ben şimdi bir elma yiyorum.

1-An apple ______________________ 

2- An apple is being _______________

3- An apple is being eaten_________
 

An apple is being eatenby me ____

5- A letter is being eaten by me now. 
Şimdi benim tarafımdan bir bir elma yeniyor.

“The Future Tense” bir cümlenin passive cümleye dönüşümü:

I will eat an apple tomorrow.
Ben yarın bir mektup yazacağım.

- An apple ________________________

2- An apple will be ___________________

3- An apple will be eaten_____________

4- An apple will be eaten by me ________

5- A letter will be eaten by me tomorrow. 
Yarın benim tarafımdan bir elma yenecek.

“ The Simple Past Tense” bir cümlenin passive cümleye dönüşümü:

I ate an apple yesterday. 
Ben dün bir elma yedim.

1- An apple _______________________

2- An apple was ___________________

3- An apple was eaten_____________

4-An apple was eaten by me ________

5- An apple was eaten by me yesterday. 
Dün benim tarafımdan bir elma yendi.

“The Present Perfect Tense” bir cümlenin passive cümleye dönüşümü:.

I have eaten an apple. 
Ben bir elma yedim. (Elma yemiş bulunmuyorum.)

1-An apple ___________________

2-An apple has been ___________

3-An apple has been eaten _____

4- An apple has been eaten by me. 
Benim tarafımdan bir elma yendi. (Yenmiş bulunuyor.)

“ The Past Perfect Tense” bir cümlenin passive cümleye dönüşümü:

I had eaten the apple before I went to London.
Londra’ya gitmeden önce elmayı yemiştim.

1- The apple______________________________________

2- The apple had been ______________________________

3- The apple had been eaten________________________

4- The apple had been eaten by me ___________________

5- The apple had been eaten  by me before I went to London. 
Londra’ya gitmeden önce elma benim tarafımdan yenmişti.

He carries the heavy box. 
O, ağır kutuyu taşır.

The heavy box is carried by him.
Ağır kutu onun tarafından taşınır.

They will bring a glass of water.
Onlar bir bardak su getirecekler.

A glass of water will be brought by them.
Bir bardak su onlar tarafından getirilecek.

Bazı cümlelerde nesneden sonra bir sıfat veya onun yerine kullanılan bir “Present Participle” bulunur. Bu durumda sıfat veya “participle", "passive”e çevrilen cümlede aynen kalır.

Ali painted the door white.
Ali kapıyı beyaza boyadı.

The door was painted white by Ali.
Kapı Ali tarafından beyaza boyandı.

My father found the thief sleeping.
Babam hırsızı uyurken buldu.

The thief was found sleeping by my father. 
Hırsız babam tarafından uyurken bulundu.

They saw the train coming. 
Onlar trenin geldiğini gördüler.

The train was seen coming by them.
Trenin gelişi onlar tarafından görüldü.

“Active” cümlede özne bazen önemli olmadığı için kesin olarak belirtilmez. Bu durumda “passive” cümlede de belirtilmez.

 

Everybody can learn Engilish in our school.
Bizim okulumuzda herkes İngilizce öğrenebilir.

English can be learnt in our school.
Bizim okulumuzda İngilizce öğrenilebilir.

Somebody found the cat under the bed. 
Birisi kediyi yatağın altında buldu.

The kedi was found under the bed.
Kedi yatağın altında bulundu.

NOT: Bir cümleyi “passive”e çevirirken özne belirtilmeyebilir.

They appointed him governor.
Onu vali olarak tayin ettiler.

He was appointed governor.
O, vali olarak tayin edildi.

My mother wants me to go to bed early. 
Annem benim erken yatmamı ister.

I am wanted to go to bed early by my mother. 
Benim erken yatmam annem tarafından istenir.

My mother has cooked the potatoes.
Annem patatesleri pişirdi.

The celery have been cooked by my mother. 
Patatesler annem tarafından pişirildi.

They are building a new road. 
Onlar yeni bir yol yapıyorlar.

A new road is being built by them. 
Yeni bir yol onlar tarafından yapılıyor.

Eğer “active” cümle yardımcı fiillerle yapılmış ise, yardımcı fiillerle “to be” fiili birlikte kullanılır.

Active

Passive

can

can be

may

may be

must

must be

The child must drink the milk.
Çocuk sütü içmeli.

The milk must be drunk by the child.
Süt, çocuk tarafından içilmeli.

The cat may eat the meat. 
Kedi, eti yiyebilir.

The meat may be eaten by the cat.
Et, kedi tarafından yenebilir. (olasılık)

Ali can open the door.
Ali kapıyı açabilir.

The door can be opened by Ali. 
Kapı, Ali tarafından açılabilir.

Active Passive'in özellkleri:

“Tell, give, pay, send” fiilleri ile yapılan cümlelerde genellikle hem “direct object” hem de “indirect object” olduğundan, yani hem nesne hem de dolaylı tümleç bulunduğundan bunların “passive”i iki şekilde yapılır.  

Ali told me the story yesterday.

 

me: indirect object (dolaylı tümleç)

the story : direct object (nesne)

Ali told me the story yesterday. 
Ali bana hikayeyi dün anlattı.

A- I was told the story by Ali yesterday. 
Hikaye bana dün Ali tarafından anlatıldı.

B- The story was told me by Ali yesterday. 
Hikaye bana dün Ali tarafından anlatıldı.

My teacher gave me that book. 
Öğretmenim şu kitabı bana verdi.

A) That book was given me by my teacher. 
Şu kitap bana öğretmenim tarafından verildi.

B) I was given that book by my teacher. 
Şu kitap bana öğretmenim tarafından verildi.

“Passive” cümleleri “negative” yapmak istenirse “to be” fiilinden sonra “not” ilave edilir.

The thief was caught by the police. 
Hırsız, polis tarafından yakalandı. (olumlu cümle)

The thief was not cought by the police. 
Hırsız, polis tarafından yakalanmadı. (olumsuz cümle)

The book was not published. 
Kitap yayınlanmadı.

The garden was not watered. 
Bahçe sulanmadı.

Your parcel has not been sent. 
Paketiniz gönderilmedi.

The window hasn’t been broken by Kaan. 
Cam, Kaan tarafından kırılmadı.  

NOT: Eğer isim cümlelerinden sonra fiilin üçüncüsü “past participle” olarak kullanılıyorsa, bu “passive” gibi tercüme edilmemelidir.

“This book is written by my teacher.”

Bu cümle “passive” zannedilerek Türkçe’ye çevrilmemelidir. Bu bir sıfat cümlesi şeklinde düşünülmelidir, ve anlamı

“Bu kitap benim öğretmenim tarafından yazılmıştır.” Olur.

Passive cümleleri soru yapmak istenirse, yardımcı fiili başa alınır.

The thief was caught by the police. (Düz cümle) 
Hırsız, polis tarafından yakalandı

Was the thief caught by the police? (Soru cümlesi) 
Hırsız, polis tarafından yakalandı mı?

Is the mail delivered on Sunday? 
Pazar günü posta dağıtılır mı?

Has my parcel been sent? 
Benim paketim gönderildi mi?

Have the new books been brought here? 
Yeni kitaplar buraya getirildi mi?

Passive cümleleri olumsuz soru yapacak olunursa,

Wasn’t the thief caught by the police? 
Hırsız, polis tarafından yakalanmadı mı?

Wasn’t the window broken by Kaan? 
Cam , Kaan tarafından kırılmadı mı?

 

That | relative pronouns

 

İngilizce ilgi zamirleri

That

“That” de bir “relative pronoun”dur ve istendiği zaman “who” ve “which” yerine kullanılabilir.

 

The girl who works here is my sister. 
Burada çalışan kız benim kardeşimdir. Yerine,

The girl that works here is my sister.
Burada çalışan kız benim kardeşimdir. Diyebiliriz.

The man who you saw yesterday is my uncle.
Dün gördüğünüz adam benim amcamdır. Diyebiliriz.

The elephant which I gave sugar was very big.
Benim şeker verdiğim fil çok büyüktü. Yerine,

The elephant that I gave sugar was very big.
Benim şeker verdiğim fil çok büyüktü. Diyebiliriz.

Ancak en üstünlük derecesi gösteren sözcüklerden sonra ve “only”, “all”, “any” sözcüklerinden sonra özellikle “that” kullanılır.

 

He was one of the greatest painters that ever lived. 
O, yaşamış olan en büyük ressamlardan biriydi. 

You are the only person that can help me.
Sen bana yardım edebilen tek insansın.

Modern İngilizce’de “that” diğer “relative pronoun”lara nazaran daha sık kullanılmaktadır.

 

Which | relative pronouns

 

Which relative pronouns

 

Which

"Which" ilgi zamiri, hayvanlar ve eşyalar için "who" yerine kullanılır.

The girl who saw us works in our office. 
Bizi gören kız bizim büroda çalışıyor.

Cümlesindeki kız yerine bir filden bahsedilirse, “who” yerine “which” kullanılır.

The elephant which saw us lives in the zoo. 
Bizi gören fil hayvanat bahçesinde yaşıyor.

The ducks which ate the apples slept under the tree. 
Elmaları yiyen ördekler ağacın altında uyudular.

The garden which is in front of the house has a tennis court. 
Evin önündeki bahçede bir tenis kortu vardır.

The car which stops in front of the school belongs to the director. 
Okulun önünde duran araba müdüre aittir.

 

Can you remember the number of the bus which was in front of the bank? 
Bankanın önündeki otobüsün numarasını hatırlıyabilir misiniz?

The book which is on the table is mine. 
Masanın üzerindeki kitap benimdir.

 

The elephant which we saw on the road went to the zoo. 
Yolda gördüğümüz fil hayvanat bahçesine gitti. Denilebilir.

 

The elephant which I gave sugar was very big. 
Şeker verdiğim fil çok büyüktü.

The rabbit which we met in the forest was very pretty. 
Ormanda rastladığımız tavşan çok sevimli idi.

The book which you lent me is under the table. 
Bana ödünç verdiğiniz kitap masanın altındadır.

That is the book which I want. 
Şu benim istediğim kitapdır.  

The music which the orchestra played last night was very good. 
Orkestranın dün gece çaldığı müzik çok iyiydi.

The noise which you hear comes from the street. 
İşittiğiniz gürültü caddeden geliyor.

Where is the knife with which I cut this apple? 
Bu elmayı kestiğim bıçak nerededir?

The eggs which I found in the hut were very big. 
Kümeste bulduğum yumurtalar çok büyüktü.

I saw a butterfly which you have never seen. 
Sizin hayatınızda hiç görmediğiniz bir kelebek gördüm.